PAST SIMPLE TENSE - PROSLO PROSTO VREME

     The Past Simple Tense

                                         

               

Proslo prosto vreme

         “ Prošlo prosto vreme izražava vreme situacije koja se posmatra kao da se dogodila pre vremena saopštavanja.” (Hlebec, 2000:41) Koristi se kada govorimo o nekom dogadjaju koji se desio, završio u prošlosti i nema veze sa sadašnjošću a mi znamo (ili razumemo) vreme i (ili) mesto dešavanja dogadjaja. Izmedju vremena sapštavanja i prošlosti ne uspostavlja se veza za razliku od sadašnjeg perfekta).                                                           .

5.1. Formiranje

•  Prost prošl vreme se gradi od glagolske osnove sa dodatkom nastavak -ed za pravilne glagole.

GLAGOLSKA OSNOVA    +   - ED (-D)

Posle tipično bezvučnih glasova ovaj se nastavak izgovara kao /t/, posle tipično zvučnih kao /d/ a posle /t/ i /d/ kao /id/.

finished   arrived   opened    seemed   wounded    

        U pisanju, prilikom dodavanja nastavka –ed, moguće se neke promene. Na primer: 

tap + ed --- tapped ; travel + ed ----- travelled; love + ed -----loved ;spy + ed ------- spied

   ·      Nepravilni glagoli imaju posebne oblike.  

     

Vrsta glagola	glagolska osnova	oblik prošlog vremena
pravilni glagoli (regular verbs)	work explode like	worked exploded liked	Prošlo prosto vreme se gradi tako što se glagolskoj osnovi doda nastavak –ed,odnosno –d za glagole koji se završavaju na nemo – e. Oblik je isti za sva lica.
nepravilni glagoli (irregular verbs)	go see sing make	went saw sang made	Nepravilni glagoli imaju posebne oblike u prošlom vremenu date u tabeli nepravilnih glagola (2.kolona) koji se moraju naučiti napamet za svaki glagol.

                     Upitni oblici se grade pomoćnim glagolom do u obliku did  i  glagolskom osnovom.

Odrični oblici se grade pomoćnim glagolom did kome se doda not (didn’t). Pomoćni glagol  did se ne menja, isti je za sva lica.  Glagolska osnova se takodje ne menja.

-	Subjekat	Pomoćni glagol	-	Glavni glagol
Potvrdni oblik    +	I		-	lived	in New york ten years ago.
	He, She, It		-	played	football yesterday
	You, We, They		-	went	outside last night.
Odrični oblik	I	did	not	live	in New York.
	You, We, They	did	not	play	football yesterday
-	He, She, It	did	not	go	outside last night.
	Pomoćni glagol	Subjekat
Upitni oblik   ?	Did	I	-	live	in New York ten years ago?
	Did	he, she, it	-	play	football yesterday?
	Did	you, we, they	-	go	outside last night?

·         IZUZETAK – glagol BE

          Glagol “be” je izuzetak. On se menja po licima na sledeci nacin 

(I was, you were, he/she/it was, we were, they were), i za formiranje upitnih i odričnih rečenica ne upotrebljava pomoćni glagol. Za postavljanje pitanja se koristi inverzija

( subjekt i glavni glagol menjaju mesta) a za odrični oblik dodaje se not.

Glagol be:

	subjekat	glavni glagol		skraćeni oblik
Potvrdni oblik   +	I, he/she/it	was			here.
	You, we, they	were			in London.
Odrični oblik    -	I, he/she/it	was	not	(wasn’t)	there.
	You, we, they	were	not	(weren’t)	happy.
	glavni glagol	subjekat
Upitni oblik    ?	Was	I, he/she/it			right?
	Were	you, we, they			late?

5.2. Upotreba

Prosto prošlo vreme se upotrebljava u sledećim slučajevima:

1. Radnja se dogodila, potpuno završila u prošlosti, i nema nikakve veze sa sadašnjošću. U tom slučaju upotrebljavaju se prilozi prošlog vremena, koji odredjuju kada se ta radnja dogodila: yesterday, last year/ month/, the other day, in 1990, one year/ month ago ...

               

 It happened five months ago.   I bought a nice flat last year.

2. Više radnji se desilo u prošlosti, jedna nakon druge, bez ikakve veze sa sadašnošću:                  

                

 I finished work, walked to the beach, and found a nice place to swim

3. Radnju je započela, trajala neko vreme i završila se u prošlosti

             

I lived in Brazil for two years. ; They did not stay at the party the entire time.

4. Zajedno sa Past Progressive. Radnja u Simple Past prekida radnju koja se dešava u Past Progressive:

             

My mother was sleeping, when I entered the room.                                                               

5. U indirektnom govoru koji je uveden prošlim prostim vremenom, umesto prezenta u upravnom. Primer: Hesaid that a man ran down the street.

6.  U rečenicama posle: I wish, if, as if, as though, suppose, it’s time:  

 I wish I had such a friend; If I were there, nothing bad would happen. 

7.  Opisivanje navika i činjenica koje više nisu istinite i isključivo su vezane za prošlost

            

Did you play a musical instrument when you were a kid?; 

I studied French when I was a child. ; He didn't like tomatoes before.                                     Da bi bilo jasnije da se radi o navici često se rečenicama dodaju izrazi: often, usually, never, when I was a child, when I was younger,itd.

 Za izražavanje navike se može upotrebiti i  used to+ glagol. 

Na primer: I used to go to the beach every day. I used to live in Paris.

·        Used to ili  Simple Past ?

        I Prosto prošlo vreme i used to se može upotrebljavati za izražavanja navika u prošlosti. Used to se više koristi u pozitivnim rečenicama a prošlo vreme u upitnim i odričnim rečenicama. Primeri: You used to play the piano. Didyou play the piano when you were young? You did not play the piano when you were young.